Kardiovaskularne bolesti i dalje su vodeći uzrok smrti u svijetu, a srčani udar (infarkt miokarda) posebno se izdvaja kao jedan od najopasnijih. Svake godine milioni ljudi izgube život, dok oni koji prežive često ostaju s trajnim oštećenjem srca i smanjenom kvalitetom života.
Srčani udar nastaje kada se krvna žila koja opskrbljuje srčani mišić iznenada začepi, najčešće zbog stvaranja ugruška. Bez dotoka kisika i hranjivih tvari, stanice srca počinju odumirati već nakon nekoliko minuta. Iako moderna medicina može brzo reagirati i otvoriti začepljenu arteriju, šteta koja je nastala često je trajna, javlja Index.hr.
Problem je u tome što srce ima vrlo ograničenu sposobnost regeneracije. Umjesto zdravog tkiva stvara se ožiljak koji ne može obavljati funkciju pumpanja krvi. Zbog toga mnogi pacijenti kasnije razvijaju zatajenje srca ozbiljno stanje koje značajno skraćuje životni vijek.
Upravo zato naučnici godinama pokušavaju pronaći način da “pokrenu” regeneraciju srca. Najveći izazov bio je kako efikasno dostaviti terapiju direktno do srčanog tkiva, bez invazivnih procedura.
Novo istraživanje donosi nadu.
Tim naučnika predvođen biomedicinskim inženjerom Ke Chengom razvio je inovativni pristup koji bi mogao promijeniti način liječenja infarkta. Umjesto direktnog tretiranja srca, naučnici su “programirali” tijelo da samo proizvodi molekule koje pomažu obnovu srčanog mišića.
U studiji objavljenoj u prestižnom časopisu Science, korištena je tzv. samoumnožavajuća RNA (saRNA). Jedna injekcija u mišić noge bila je dovoljna da pokrene proizvodnju hormona koji potiče regeneraciju srčanih stanica.
Za razliku od klasične mRNA, saRNA ima sposobnost da se umnožava unutar stanice, što znači da djeluje duže i proizvodi jači efekat. Nakon aplikacije, organizam počinje stvarati molekulu koja putem krvi dolazi do srca i aktivira procese oporavka.
Rezultati na životinjama, uključujući svinje čije je srce vrlo slično ljudskom, pokazali su značajno poboljšanje funkcije srca i obnovu oštećenog tkiva.
Ipak, stručnjaci upozoravaju na oprez. Iako tehnologija ima potencijal, terapija još nije testirana na ljudima i nalazi se u ranoj fazi razvoja. Potrebna su dodatna klinička istraživanja kako bi se potvrdila sigurnost i efikasnost.
Ako se rezultati potvrde, ova metoda bi mogla donijeti pravu revoluciju u medicini – ne samo spasiti živote u akutnoj fazi infarkta, nego omogućiti i stvarni oporavak srca, što danas nije moguće.
